درک عناصر چارچوب طبقه بندی فرآیندهای (PCF) مدل مرجع APQC
درک عناصر چارچوب طبقه بندی فرآیند هاي(PCF) مدل مرجع APQC
با سلام خدمت مخاطبین گرامي و علاقه مند به كسب دانش، در اين پست ميخواهم شما مخاطب فرهيخته را كمي عميقتر از قبل، با ساختار PCF، عناصر کلیدی آن، فرمت ها و نسخه هاي آن، آشنا كنم و كمي بيشتر در مورد مدل مرجع APQC صحبت كنم. با من تا آخر اين مطلب همراه باشيد.
اگر در زمان شروع مطالعه اين پست، مطالب زير را مطالعه نكرده ايد، باصرف كمي وقت ( در حد چند دقيقه) مطالب قبلي را از طريق لينك هاي ذيل مرور بفرماييد.
لينك دسترسي به مطلب : انواع روابط بین فرآیندها در مدیریت فرایندهای کسب وکار( BPM)
لينك دسترسي به مطلب :طبقه بندی فرآیندها در مدیریت فرایندهای کسب وکار (BPM)
لينك دسترسي به مطلب : معرفي چارچوب طبقه بندی فرآيندهای (PCF) مدل مرجع APQC
چارچوب طبقهبندی فرآیند ها يا همان PCF كه توسط مركز بهره وري و كيفيت آمريكا(APQC) منتشرمي شود، به سازمانها کمک میکندتا از اين طريق الگو برداري كرده، مديريت محتوا انجام داده و فعالیتهای مربوط به مدیریت فرآیند(BPM) را انجام دهند.
معرفي مختصر مرکز بهره وری و کیفیت آمریکا (APQC) :
مرکز بهره وری و کیفیت آمریکا (APQC) بزرگترین مرجع جهانی در حوزه هاي : الگوبرداري(benchmarking)، بهترین عملكردها(best practices)، بهبود فرآیند و عملکرد(process and performance improvement)، و مدیریت دانش(KM) است. بیش از 1000 سازمان در سراسر جهان عضو مرکز بهره وری و کیفیت آمریکا هستند. مرکز بهره وری و کیفیت آمریکا، اطلاعات، داده ها و بینش های مورد نیاز سازمان ها را برای حمایت از تصمیم گیری(decision-making )و توسعه مهارت های داخلی فراهم می کند.
مرکز بهره وری و کیفیت آمریکا (APQC) یک سازمان غیرانتفاعی است كه تحقیقات و داده هاي مستقل، بی طرفانه و معتبر را به بیش از 1000 عضو سازمانی خود در 45 صنعت، در سراسر جهان ارائه می دهد. اعضای APQC دسترسی انحصاری به بزرگترین مجموعه داده های الگو برداري در جهان، با بیش از 3500000 نقطه داده، دارند.
ساختار PCF و عناصر کلیدی آن:
PCF یک چارچوب سلسله مراتبی از فرآیندهای كسب وكار را ارائه مي دهد كه شامل 13 كلان فرآيند در سطح 1 است. این كلان فرآيندها، داراي بالاترین سطح در PCF مي باشند. و شامل 13 كلان فرآيند:
- توسعه چشم انداز و استراتژی
- توسعه و مدیریت محصول و خدمات
- بازار و فروش محصولات و خدمات
- ارائه محصولات فیزیکی
- ارائه خدمات
- مدیر خدمات مشتری
- توسعه و مدیریت سرمایه انسانی
- مدیریت فناوری اطلاعات
- مدیریت منابع مالی
- کسب، ساخت و مدیریت دارایی ها
- مدیریت ریسک سازمانی، انطباق، اصلاح و انعطاف پذیری
- مدیریت روابط خارجی
- توسعه و مدیریت قابلیت های تجاری
هر يك از این 13 كلان فرآيند(سطح 1) به سطوح بسيار ريزتري تقسیم می شوند، كه شامل :
سطح 2 – گروه فرآیند(Process group): گروهی از فرآیندها که بخشی از اجرای یک كلان فرآيند هستند.
سطح 3 – فرآیند(Process):منظور یک فرآیند واحد است.
سطح 4 – فعالیت(Activity): شامل مراحل کلیدی لازم براي اجرای یک فرآیند مي باشد.
سطح 5 – وظیفه(Task): عنصری از کار که برای اجرای یک فعالیت انجام می شود.
روش شماره گذاری عناصر فرآیند :
در PCF، اعداد شناسایی در سمت چپ هر عنصر فرآیند (هر كلان فرايند، گروه فرآیند، فرآیند، فعالیت یا وظیفه) وجود دارد. این اعداد “شماره شناسه سلسله مراتبی” نامیده می شوند و توسط افراد برای کمک به مکان یابی سریع یک عنصر فرآیند خاص استفاده می شوند. به عنوان مثال، در شکل زير:

گروه فرآیند با شماره 1.1. “تعریف مفهوم کسب و کار و چشم انداز بلند مدت” دارای یک شماره شناسه سلسله مراتبی دو رقمی است،
فرآیند با شماره : 1.1.1. “ارزیابی محیط خارجی” دارای یک شماره شناسه سلسله مراتبی سه رقمی است
فعالیت با شماره 1.1.1.1 “شناسایی رقبا” دارای یک شماره شناسه سلسله مراتبی چهار رقمی است.
تعریف و درک عناصر فرآیند :
هر عنصر فرآیند از «فرزندان» خود، یعنی عناصر زیر مجموعه خود تشکیل شده است. بنابراین، یک گروه فرآیند با فرآیندهای زیر مجموعه آن تعریف می شود. یک فرآیند با فعالیت های زیر آن تعریف می شود و غیره. به عنوان مثال، فرآیند 1.1.1 “ارزیابی محیط خارجی” با تمام فعالیت های زیر آن تعریف می شود: 1.1.1.1 تا 1.1.1.10.
نكته طلايي و مهم : PCF دلالت بر نظم ندارد
اگرچه عناصر فرآیند به صورت صعودی شماره گذاری می شوند، مهم است که بدانیم این بدان معنا نیست که عناصر فرآیند به ترتیب خاصی رخ می دهند. برای مثال، برای انجام فرآیند 1.1.1، «ارزیابی محیط خارجی»، لازم نیست با فعالیت 1.1.1.1، «شناسایی رقبا» شروع کنید. فعالیت هایی که این وظیفه را انجام می دهند می توانند به هر ترتیبی تکمیل شوند.
شماره های شناسایی عناصر فرآیند :
اعدادي كه در سمت راست عناصر فرآیند، مطابق با شکل بالا درون يك پرانتز ( ) نشان داده مي شوند، اعداد شناسایی عناصر فرآیند نامیده می شوند. هر عنصر فرآیند در PCF دارای یک شماره مرجع پنج رقمی منحصر به فرد است. این روش به سازمانها اجازه می دهد تا برای الگوبرداري حتی زمانی که نام عناصر و تعاریف فرآیند در صنایع و سازمان ها ي مختلف ، تغییر می کند، اقدام كنند. این به ویژه برای سازمان هایی که می خواهند از PCF به عنوان پایه ای برای ایجاد چارچوب فرآیند سفارشی خود استفاده کنند مفید است. آنها می توانند فرآیندها را بر اساس قوانين سازمانی خود تغییر نام دهند، اما اعداد مرجع را نگه می دارند تا به راحتی فرآیندها را به PCF برای الگو برداري و مقايسه “ترجمه” کنند.
APQC ساختارهاي PCF متنوعي ارائه مي دهد كه هريك مخصوص صنعت خاصي است و شامل :
- هوافضا و دفاعي
- شرکت هواپیمایی
- خودرو
- بانکداری
- تبليغاتي
- حاكميت شهري
- لوازم الکترونیکی مصرفی
- محصولات مصرفی
- خوردگی
- صنايع نفتي پایین دستي
- تحصیلات
- پرداخت کننده بیمه سلامت
- ارائه دهنده مراقبت های بهداشتی
- بیمه
- علوم زیستی
- خرده فروشی
- مخابرات
- صنايع نفتي بالا دستي
- خدمات جانبي
هنگام در نظر گرفتن پذیرش PCF برای سازمان خود، چارچوب های مربوط به صنايع خاص و همچنین چارچوب بین صنعتي را بررسی کنید.
نسخه های PCF
APQC هر PCF را با شماره ورژن(version number) آن نام گذاری می کند. شماره ورژن نشان دهنده یک پیکربندی خاص از مجموعه ای از عناصر فرآیند، در یک صنعت خاص است. هر موقعیت( مكان) در شماره ورژن، معنای مخصوص به خود را دارد. عدد اول انتشار “عمده major ” است و بر “نسل” کلی PCF دلالت دارد. عدد دوم عدد “فرعی minor ” است و نشان دهنده بلوغ(maturity) انتشار در یک نسل است. آخرین عدد، شماره «رفع اشکال bug fix » است و به تعداد «اصلاح هايي» اشاره میکند که برای یک نسخه خاص اعمال شده است. برای تعیین اینکه آیا از جدیدترین نسخه PCF استفاده می کنید می توانید از شماره ورژن آن استفاده کنید.
|
عدد سوم |
عدد دوم |
عدد اول |
|
تعداد دفعات اصلاح |
بلوغ انتشار در یک نسل |
نسل |
همچنین می توانید از شماره ورژن برای تعیین میزان تغییراتی که بین دو نسخه رخ داده است استفاده کنید. به عنوان مثال، مقایسه نسخه 5.0.0 با نسخه 7.1.0 تنها با استفاده از شماره نسخه نشان می دهد که دو تغییر نسلی در محتوا – یعنی دو تغییر قابل توجه – و یک به روز رسانی برای نسخه نسل هفتم وجود داشته است. این را با مقایسه نسخه 7.0.0 با نسخه 7.1.0 مقایسه کنید: این دو فایل از یک “نسل” هستند و فقط به مقدار جزئی با هم تفاوت دارند.
سازمان هایی که PCF را برای اولین بار پياده سازي می کنند، باید از جدیدترین نسخه آن استفاده کنند. سازمان هایی که قبلاً PCF را اجرا كرده اند، باید به دقت بررسی کنند که آیا نسخه موجود خود را مي خواهند ارتقا دهند یا خیر؟ نگرانی در مورد حفظ انطباق با جدیدترین نسخه PCF عموماً بی اساس است، زیرا APQC بدون توجه به نسخه PCF که آنها اتخاذ کرده اند به حمایت از سازمان ها ادامه می دهد. سازمان ها باید نسخه PCF خود را تنها زمانی ارتقا دهند که یک عنصر فرآیند جدید یا به روز شده در نسخه بعدی معرفی شود و آن عنصر فرآیند برای کاهش پیچیدگی، سردرگمی یا فعال کردن قابلیتی که در حال حاضر با نسخه فعلی پذیرفته شده امکان پذیر نیست، مورد نیاز است.
اميدوارم از اين مطلب استفاده كافي برده باشيد.
متشكرم